طباشير پخته شده باشد براى اشخاص حرارتى و مصطكى براى آنها كه مزاجشان سرد است ، بسيار مفيد مىباشد . اما سردردى كه با بر آمدن آفتاب پيدا مىشود و همراه با بالا آمدن آن بيشتر و همراه با فرورفتن آن كمتر مىگردد از گرمى و بخارهاى گرم است و علاجش همان درمان دردسر گرم است . گاه دردسر از زكام پيدا مىشود و درمانش درمان زكام است و نيز گاه دردسر ، روانى است مانند ترس و خشم يا اندوه و امثال آن و درمانش رفع سبب است مثل تبريد در هنگام خشم همانطور كه در دردسر گرم گذشت و به كار بردن بوكردنيهاى شادكننده ( مفرح ) و سبزيهاى خوش‌بو و چيزهائى كه در دردسرهاى بخارى گفتيم . اما در دردسرهاى سوداوى و بلغمى الكسير صبر ، ايارج اشق ، تربد معدنى ، حب صبر كوچك ، حب الصداع و حب العافية نافعست ، براى انواع سردرد روغن بلسان ، روغن سداب ، طلاى محلول و سفوف ( گرد يا پودر ) گل سرخ سودمند است . اگر معده هم مؤثر در آن باشد شربت سيب ، براى سردرد كهنه و درد نيمه سر شراب السنا ، براى درد نيمه سر طرطر زاج و همچنين طلاء ( داروى ماليدنى ) هفتم و هشتم و طلاء الرأس و قرص راوند اگر با تب همراه باشد ، مفيدند . براى درد سر بلغمى قرص سعفه ، براى درد سر كهنه قرص مثلث و لودانوم دوازدهم و ماء الحيوة مفرّح ماء الهليلجين ( داروئى مركبست ) ، مسهل السهل و مفرح سهل كه در شماره صد و چهل و نه ذكر شده و ند چهارم مفيد مىباشد « 1 » . اگر سردرد مزمن ( Cronique ) باشد شير گاو زرد ، آرد گندم و نمك طعام را به نسبت چهل ، پنج و دو مخلوط و خمير كرده و در هنگامى كه درد آرامتر شده است سر را با آن ضماد

--> ( 1 ) در مقاله پنجم شرح اين داروها خواهد آمد . مترجم